Capítulos 36-40

Pregaria da liberación

 

Capítulo 36

 

1Sálvanos, Deus do universo,

2espalla o teu terror en todas as nacións;

3brande a túa man contra un pobo estranxeiro

para que experimenten o teu poderío.

4Como te amosaches santo ós seus ollos a costa nosa,

maniféstate glorioso á nosa vista en contra deles,

5para que aprendan, como fixemos nós,

que non hai Deus fóra de ti.

6Renova os prodixios, repite os milagres,

7honra a túa man, fai forte o teu brazo dereito,

8excita a carraxe, esparexe a ira,

9humilla ó opresor

arreda ó inimigo,

10adianta o remate, ten en conta a data fixada

pois ¿quen poderá dicirche: ‑"¿Que fas?".

11Arda no alampar da túa carraxe o que tentou fuxir

e que os que asoballaron ó teu pobo vaian dar na ruína.

12Abate a cabeza dos príncipes de Moab,

dos que din: ‑"Non hai coma min".

13Reúne a todas as tribos de Xacob

e que reconquisten a herdanza coma nos vellos tempos.

14Ten piedade do pobo que leva o teu nome,

de Israel a quen designaches primoxénito.

15Ten piedade da túa cidade santa,

Xerusalén, lugar da túa morada.

16Enche Sión coa túa maxestade;

e o teu templo, de gloria.

17Dá testemuño a prol da mellor das túas obras,

cumpre a visión proclamada no teu nome.

18Recompensa ós que en ti esperan

para que se lles dea creto ós teus profetas.

19Escoita a pregaria dos teus servos

segundo o que te compraces no teu pobo;

recoñezan todos os confíns da terra

que ti es o Deus sempiterno.

 

Saber escoller

 

a) Que caste de muller

 

20A gorxa acepta un xantar calquera,

por iso uns alimentos son máis saborosos ca outros.

21O padal distingue o sabor dunha cousa,

a intelixencia capta o sabor da mentira.

22Un corazón arteiro procura mágoas,

o home asisado retórceas contra el.

23A muller acolle ó marido que sexa,

con todo unhas mozas valen máis cás outras.

24A beleza da muller aleda o rostro

e supera canto arela o ollo,

25se por riba posúe unha doce fala

o seu home xa non se conta entre os humanos.

26Acadar muller é o sumo das ganancias,

unha axuda, fortaleza e columna de apoio.

27Onde non hai sebe estrágase a viña;

onde falta a muller, ándase errante e ós tombos.

28¿Quen afiúza nunha banda armada

que anda ás correrías de vila en vila?

Pois tal é o home ó non ter niño,

que pousa onde o pilla a noite.

 

b) Que caste de amigo

 

Capítulo 37

 

1Calquera amigo di: ‑"Téñoche boa lei",

mais hainos só de nome.

2¿Non é por caso unha mágoa de morte

que un amigo íntimo se volva inimigo?

3¡Ouh maligna tendencia! ¿Para que fuches creada?

Para encher a face da terra de engano.

4Amigo falso non quita ollo da mesa

mais no tempo de estreituras mantense lonxe.

5Un bo amigo loita contra o adversario

e apresta o escudo contra os agresores.

6Non esquezas o compañeiro na contenda

nin lle roubes ó recoller a presa.

c) De quen pedir consello

7Todo conselleiro fai indicacións

mais hai conselleiros que suxiren para o seu proveito.

8Gárdate ben do conselleiro,

considera de primeiras cal é o seu interese,

pois tamén el está a pensar para si:

"¿Por que habería este de tirar o proveito?"

9Non che vaia dicir: ‑"A túa idea é boa",

e se poña á parte para contemplar a túa desfeita.

10Non te aconselles con quen te envexa,

e esconde o teu plan de quen che ten celos:

11Nin con muller verbo da súa rival,

nin co adversario no tocante á guerra,

nin co tratante no tocante á compra,

nin co comprador no tocante á venda,

nin co malicioso sobre unha boa acción,

nin co cruel sobre o ser humano,

nin co asalariado no tocante ó seu traballo,

nin co que arrendou por un ano sobre o valor da colleita,

nin co criado preguiceiro no tocante a un traballo duro.

Non te apoies neles para proxecto ningún.

12Consúltate máis ben con quen é de sempre respectuoso,

que coñeces coma observante da Lei,

que teña o teu mesmo sentir

e que en caso de tropezo, che acorra.

13Por riba diso, atende ás suxestións do teu corazón

pois ¿quen che vai ser fiel coma el?

14O corazón agóiralle ó home o momento oportuno

mellor ca sete astrólogos na atalaia.

15E ademais disto, suplícalle a Deus

para que afinque as túas pegadas na verdade.

 

Peneira dos sabios: o uso da palabra

 

16Comezo de toda acción é a palabra

e comezo de toda tarefa, a reflexión;

17raiceira dos proxectos é a mente,

e dela despuntan catro pólas:

18o ben e o mal, a vida e a morte;

e a lingua domina totalmente sobre elas.

 

19Sabio hai que tal é para moita xente

e consigo mesmo é un imbécil,

20e sabio hai desprezado polo seu falar

e excluído de todo banquete delicioso.

22Sabio hai que o é para si

e nótaselle no corpo o froito da súa ciencia;

23e sabio hai que é sabio para o seu pobo

e o froito da súa ciencia será perdurable.

24Quen é sabio para si fártase de satisfaccións,

os que o ven felicítano.

25Quen é sabio para o pobo herdará gloria

e a súa sona vivirá eternamente.

26A vida dun home son días contados,

a vida do pobo de Israel son días innumerables.

 

Vida e morte

a) Control na comida

 

27Meu fillo, mentres vivas controla a gorxa;

observa o que lle fai mal, para refugalo,

28pois non todo é bo para todos

nin todo xantar lle vai ben a calquera.

29Non devezas por toda lambetada

nin te botes sobre calquera peperete

30pois nas moitas lambetadas aniña a enfermidade

e a inmoderación provoca a náusea.

31Moitos morreron por intemperanza,

mais o que se controla alonga a vida.

 

b) Eloxio do médico

 

Capítulo 38

 

1Respecta ó médico pois é necesario,

a el tamén o creou Deus.

2De Deus recibiu o médico a habilidade,

e do rei os agasallos.

3A ciencia do médico faille erguer a cabeza

e relacionarse cos príncipes.

4Deus fai que a terra produza as menciñas

e o home asisado non as desbota.

5¿Non foi adozada a auga cun madeiro

para que todos descubrisen a súa virtude?

6Do mesmo xeito deulle ó home intelixencia

para se gloriar no seu poder.

7Con tales medicinas o médico mata a dor

e o boticario prepara as súas mesturas,

8de xeito que a creación de Deus non desapareza

nin a habelencia dos fillos de Adam.

 

c) Deberes na enfermidade

 

9Filliño, cando esteas enfermo non te deixes ir,

rógalle a Deus e El hate sandar;

10fuxe do mal e da parcialidade,

purifica o corazón de toda culpa,

11ofrenda incenso e a oblación memorial

e sacrificios de unto segundo os teus medios,

12mais bota man por igual do médico

e que non se afaste, pois tamén el é preciso.

13Hai momentos en que o éxito está da súa man

14xa que tamén el prega a Deus

para que lle conceda atinar coa diagnose

e aplicar o tratamento que cure.

15Peca contra o seu creador

quen fai resistencia diante do médico.

 

d) Deberes cos defuntos

 

16Filliño, derrama bágoas por un defunto;

amosa a túa mágoa e fai o pranto,

sotérrao despois segundo o uso que lle corresponda

e non o esquezas tralo pasamento.

17Chora tristeiro, salaia por el,

pon o loito que convén por el

un día ou dous para evitar lerias;

despois consólate da coita

18pois, como coa mágoa xorde a desgraza,

tamén coa tristura medra a dor.

19Despois do pasamento cómpre deixar a coita,

o ánimo maldí unha vida mísera.

20Non volvas para el o teu maxín,

refuga o seu recordo e lembra a fin;

21non penses máis nel pois non ten esperanza,

para el non vai valer e a ti faiche mal.

22Pensa na súa sorte que é tamén a túa:

"Onte a min, hoxe a ti".

23Cando o morto repousa, repouse a súa memoria,

consólate ti tamén, unha vez que partiu a súa alma.

 

Crítica de oficios e loanza do escriba

a) Os oficios artesanais

 

24A aplicación do escriba acrecenta o seu saber;

o libre de ocupación farase sabio.

25¿Como vai chegar a sabio quen aferra a aguillada

ou quen dá aires de brandir a lanza,

o que guía os bois repetindo unha cántiga

e non fai máis que falar dos xatos?

26Ese afánase en ter gobernado o cortello,

pon todo o intento en facer sucos.

27O mesmo se diga de calquera artesán ou obreiro

que non acouga noite e día:

os que gravan as figuras dos selos

e poñen a súa teima en variar os relevos;

aplican a atención á reprodución do debuxo

e as súas vixilias a rematar a obra.

28Outro tanto o ferreiro, asentado a carón da xunca,

obrando a conciencia trebellos de ferro;

a labarada sécalle as carnes

mentres se atafega á calor da forxa;

o son do martelo abóuxalle os oídos,

ten os ollos fixos no modelo do aparello,

ocúpase en rematar a obra

e consome as súas vixilias en deixar todo ben acabado.

29Tal acontece co oleiro, sentado ó seu traballo,

xirando cos pés a roda,

sempre a cismar no seu oficio,

pois da produción depende o seu labor.

30Co brazo dálle forma á arxila

amolecéndolle a dureza coa axuda dos pés;

preocúpase por deixar ben vernizado

e todo o seu afán é deixar limpo o forno.

31Estes todos poñen confianza nas súas mans

e cadaquén entende do seu oficio,

32sen eles non é habitable unha cidade,

ninguén podería morar nin viaxar.

33Mais non van á procura deles para o consello do pobo,

nin teñen asento de mérito na asemblea;

non asentan na sede do xuíz,

non cavilan sobre a lei e o dereito,

non amosan unha cultura penetrante

e de sentencias sutís non entenden;

34empréganse só en tarefas profanas

e a súa teima esgótase no exercicio do seu mester.

 

b) O sabio de novo cuño

 

Capítulo 39

 

1Aquel, en troques, que aplica o seu espírito

a cavilar na Lei do Altísimo,

esculca na Sabedoría dos devanceiros,

dá tempo ó estudio das profecías,

2pescuda as disertacións de homes famosos

e penetra nas dificultades das sentencias;

3inquire o senso oculto dos proverbios,

cóllelles as voltas ós enigmas das parábolas.

4Presta servizo ante os grandes,

comparece ante os príncipes;

viaxa por nacións estranxeiras

experimentando o que hai de bo e de malo entre os homes.

5Desde o amencer diríxese con todo o seu ánimo

ó Señor que o creou

e suplica na presenza do Altísimo;

abre a boca cunha pregaria

e roga perdón polos pecados.

6Se o grande Señor quixese,

será colmado dun espírito intelixente;

faralle orballar verbas sabias

de xeito que confese ó Señor na súa pregaria;

7dirixiralle o querer e o saber

para que abonde nos seus segredos;

8revelaralle a doutrina do seu ensino

para que teña o seu orgullo na Lei da alianza do Señor.

9Moitos loarán a súa perspicacia

que non será endexamais esquecida;

non perecerá o seu recordo

e a súa sona manterase viva por xeracións.

10Comentarán as nacións a súa Sabedoría

e a asemblea proclamará a súa loanza.

11En canto viva será máis famoso ca moitos miles,

cando morra abondaralle co seu nome.

 

Deus todo o fixo ben

 

12Vou aínda proseguir as miñas reflexións

pois estou delas cheo coma o luar a mes mediado:

13escoitádeme, fillos piadosos, e agromaredes

coma a roseira plantada á beira da corrente;

14recenderedes coma o incenso,

floreceredes coma o lirio.

Erguede a voz loando a coro

e celebrade ó Señor por todas as súas obras,

15engrandecede o seu nome,

proclamade a súa loanza

ó son da cítola e toda clase de cántiga,

dicindo deste xeito, aclamando:

16as obras de Deus son todas boas,

todo canto cómpre dispono El ó seu tempo.

17A súa voz detense a auga e embólsase,

xorde da súa cámara co mandado da súa boca;

18o seu parecer realízase de súpeto,

ninguén pode deter o seu triunfo;

19sonlle patentes as obras de todo vivente,

nada se esconde ós seus ollos;

20olla da eternidade á eternidade,

nada hai extraordinario para el.

21Non se pode dicir: ‑"Isto ¿para que vale?"

pois cada cousa foi escolleita para o seu fin;

nin é doado dicir: ‑"Isto é peor ca aquilo"

pois cada cousa ten valor no seu tempo.

22A súa bendición reborda coma o Nilo,

coma o Éufrates alaga o universo;

23tamén a súa carraxe espolia as nacións

e troca en estepa de sal campías de rego.

24Os seus vieiros son terreo chan para os íntegros,

por contra son fragosos para os impíos.

25Desde o comezo fixo os bens para os bos

e para os malvados, bens e males.

26De primeira necesidade para unha vida humana, son:

auga e lume, ferro e sal,

a flor do trigo, o leite, o mel,

zume de uva, aceite e vestido;

27isto todo é de proveito para os bos

mais para os malvados trócase en mal.

28Existen ventos creados para a vinganza

que na súa carraxe arrincan as montañas;

no tempo da ira amosan a súa forza

amainando a xenreira do seu creador;

29lume e sarabia, fame e peste

tamén foron creados para o castigo;

30bestas feras, alacrán e víbora,

e a espada vingadora, para a extinción de impíos.

Cada un deles foron creados para o seu propósito

e esperan no celeiro o seu tempo oportuno;

31cando lles dá un mandado alédanse,

non se reviran contra os seus decretos.

32Velaquí o que desde o comezo intentei cavilar,

o que examinei e deixei por escrito:

33‑"Todas as obras de Deus son boas,

todo canto cómpre, dispono El ó seu tempo".

34Non se pode dicir: ‑"Isto é peor ca aquilo"

pois cada cousa ten valor no seu momento.

35Aledádevos, logo, de todo corazón

e bendicide o nome do Santo.

 

Da vida e da morte

a) Canseira da vida

 

Capítulo 40

 

1Deus distribuíu unha grande angueira

e un pesado xugo ós fillos de Adam,

desde o día no que saen do ventre materno

ata o día no que volvan para a nai de todo vivente:

2matinacións, tremor de corazón,

ansiedade polo futuro, día da morte.

3Desde o que asenta no elevado trono

ata o que se deita sobre po e cinsa,

4desde o que cingue tiara e diadema

ata o que se acubilla no seu mantelo de pelexo:

soamente celos, degoiros e angustia,

terror á morte, xenreira e liortas.

5E cando procura repousar no leito

o sono nocturno túrballe o ánimo;

6acouga un momento, repousa un instante,

e xa o alporizan os pesadelos;

abafado polas imaxes internas

séntese coma o fuxido correndo diante do perseguidor;

7cando está para ceibarse, esperta

e decátase de que non tiña motivo o medo.

8Deste xeito ocórrelle a todo vivente sexa home ou besta,

e sete veces peor ós pecadores:

9peste e sangue, febre e seca,

desfeita e destrución, fame e morte.

10En contra do malvado foi creado o mal,

por culpa súa non faltará a ruína.

11Canto procede da terra volta para a terra,

canto provén do alto torna ó alto.

 

b) A lealdade permanece

 

12Todo regalo inxusto desaparecerá

mais a lealdade permanece para sempre;

13facenda mal adquirida é coma a crecida constante,

coma regato cheo co arroiar da treboada;

14co seu xurdir fai roldar os penedos

e nun momento esmorece para sempre.

15O gromo da violencia non abrocha

pois é raiceira cativa sobre cumio de rocha,

16é coma os caneiros á beira do regato

que secan antes de calquera verdura,

17mentres que a lealdade non se conmove endexamais

e a esmola perdura sempre.

 

c) "Aínda mellor"

 

18Doce é a vida coma o viño forte;

mellor cós dous é atopar un tesouro.

19Fillos e cidades fundadas perpetúan a sona;

mellor cós dous é atopar Sabedoría;

ceba de gando e plantacións fan célebre a un home,

pero máis cás dúas, unha muller sen chata.

20Viño e licor aledan o corazón,

mellor cós dous é un amor agarimoso.

21Frauta e arpa embelecen o canto,

mellor cás dúas é unha voz ben temperada.

22Beleza e xeito engadan os ollos,

mellor cós dous é o verdear da campía.

23Amigo e compañeiro chegan no intre xusto,

mellor ca eles dous, a muller asisada.

24Irmán e salvador chegan no tempo da angustia,

máis ca eles dous salva a esmola.

25Ouro e prata afincan ben os pés:

mellor cós dous é un bo consello.

26Riqueza e poderío exaltan o espírito,

mellor cós dous é o temor de Deus.

Co temor do Señor non hai falta de nada,

e téndoo non cómpre máis apoio.

27O temor de Deus é coma un Edén de felicidade

e o seu dosel está todo cheo de gloria.

 

d) Vida sen dependencia

 

28Filliño, non leves unha vida de mendigo,

máis conta ten morrer que andar a pedir,

29quen ten que estar a ollar para a mesa allea

leva unha vida que non é vida;

pois un fica lixado cun xantar semellante,

a un home sabio revolveríalle o estómago.

30A un home sen dignidade sábelle ben o mendigado

mais no interior quéimao coma o lume.

 

Contacto

A Biblia Galega xanostesaqui@gmail.com